Aṣḥāb al-Jannah: Ang mga May-ari ng Halamanan sa Sūrat al-Qalam

---

UNANG KHUTBAH

إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي يُبَارِكُ فِي مَالِ الْمُنْفِقِينَ، وَيَمْحَقُ بَرَكَةَ الشَّحِيحِينَ، الَّذِي لَا يَكُونُ شَيْءٌ إِلَّا بِمَشِيئَتِهِ، وَمَا تَشَاءُونَ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ.

وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا، وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ.

وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، أَجْوَدُ النَّاسِ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ، وَسَلَّمَ تَسْلِيمًا كَثِيرًا.

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ﴾ [آلُ عِمْرَانَ: ١٠٢]

﴿وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ﴾ [الْحَشْرُ: ٩]

أَمَّا بَعْدُ: فَإِنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ، وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ ﷺ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ.

---

Mga kapatid kong Muslim, mga lingkod ng Allah,

Sa Sūrat al-Qalam, isa sa mga unang sūrah na ibinaba sa Makkah, may isang kuwentong bihirang mapag-usapan sa minbar: ang kuwento ng Aṣḥāb al-Jannah, ang mga may-ari ng halamanan.

Bago tayo pumasok sa kuwento, pansinin muna natin kung paano ito sinimulan ng Allah:

﴿إِنَّا بَلَوْنَاهُمْ كَمَا بَلَوْنَا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ﴾

"Tunay na sinubok Namin sila gaya ng pagsubok Namin sa mga may-ari ng halamanan." (Al-Qalam 68:17)

Sino ang "sila" na sinubok? Ipinaliwanag ng mga mufassir na ito ay ang mga Quraysh ng Makkah. Binigyan sila ng Allah ng kayamanan, kalakalan, katiwasayan, at ng pinakadakilang biyaya: isang Propeta mula sa kanila mismo. Ngunit sa halip na magpasalamat, nagmataas sila at tumanggi. Kaya ikinuwento ng Allah sa kanila ang kuwento ng mga may-ari ng halamanan, na para bang sinasabi: "Mag-ingat kayo. Nangyari na ito sa iba."

At mga kapatid, sinusubok din tayo ng Allah sa ating kayamanan, gaano man ito kaliit o kalaki. Kaya ang kuwentong ito ay para rin sa atin.

Ang Mabuting Ama

Binanggit ng mga mufassir, gaya ni Imām Ibn Kathīr, na ayon sa ilang Salaf, ang halamanang ito ay nasa Yemen. Ito ay pag-aari ng isang mabuting lalaki. Malawak ang kanyang halamanan, puno ng mga punong namumunga. At tuwing anihan, may kaugalian siya: inaanyayahan niya ang mga mahihirap ng kanyang bayan, at binibigyan sila ng bahagi ng ani. Ang ilan ay iniiwan niyang hindi pinipitas para sa kanila. Ang ilan ay ipinamamahagi niya.

Taon-taon, tuwing anihan, ang mga mahihirap ay naghihintay. Alam nilang may bahagi sila. At dahil sa kabutihang ito, binasbasan ng Allah ang halamanan ng ama.

Ngunit namatay ang ama. At ang halamanan ay naiwan sa kanyang mga anak.

Ang Plano ng mga Anak

Nag-usap ang mga anak. Ayon sa ilang ulat ng mga mufassir, sinabi nila: "Ang ating ama ay hangal. Ibinibigay niya sa mga mahihirap ang malaking bahagi ng ani. Malaki na ang ating pamilya, at marami tayong pangangailangan. Kung hindi natin sila bibigyan, mas marami ang mapupunta sa atin."

At gumawa sila ng plano:

﴿إِذْ أَقْسَمُوا لَيَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِينَ ۝ وَلَا يَسْتَثْنُونَ﴾

"Nang manumpa sila na aanihin nila ito sa madaling-araw, at hindi sila nagsabi ng 'In shāʾ Allāh.'" (Al-Qalam 68:17–18)

Dahan-dahan nating unawain ang bawat salita.

Aqsamū, nanumpa sila. Hindi lamang nagplano, kundi nanumpa pa. Ganoon sila katiyak.

Layaṣrimunnahā, tiyak na aanihin namin ito. Ang ṣarm ay ang pagputol ng bunga mula sa puno.

Muṣbiḥīn, sa madaling-araw. Bakit sa madaling-araw? Upang wala pang gising na mahirap. Upang wala pang dumating na manghihingi. Bago pa sumikat ang araw, tapos na nilang pitasin ang lahat.

Wa lā yastathnūn. Binanggit ng mga mufassir ang dalawang kahulugan nito. Una, hindi sila nagsabi ng "In shāʾ Allāh," na para bang sila ang may hawak ng bukas. Ikalawa, hindi sila nagtabi ng bahagi para sa mahihirap gaya ng ginagawa ng kanilang ama. Ang dalawang kahulugan ay parehong totoo sa kanila: nakalimutan nila ang Allah, at nakalimutan nila ang mahihirap.

Ang Pagkalimot sa "In shāʾ Allāh"

Mga kapatid, ang pagsasabi ng "In shāʾ Allāh" ay hindi lamang ugali o salitang pang-dekorasyon. Ito ay ʿaqīdah. Ito ay pag-amin na walang mangyayari sa mundo malibang loobin ng Allah. Itinuro ng Allah sa Kanyang Propeta ﷺ:

﴿وَلَا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فَاعِلٌ ذَٰلِكَ غَدًا ۝ إِلَّا أَن يَشَاءَ اللَّهُ﴾

"At huwag mong sabihin tungkol sa anumang bagay: Gagawin ko iyan bukas, maliban kung (sabihin mong) kung loloobin ng Allah." (Al-Kahf 18:23–24)

At isinalaysay ng Propeta ﷺ ang isang kuwento tungkol kay Propeta Sulaymān (ʿalayhis-salām). Nanumpa si Sulaymān na sisipingan niya ang kanyang mga asawa sa isang gabi, at ang bawat isa ay manganganak ng isang lalaking magiging mandirigma sa landas ng Allah. Sinabi sa kanya ng anghel: "Sabihin mo, In shāʾ Allāh." Ngunit hindi niya ito nasabi, dahil nakalimutan niya. At ang nangyari, isa lamang sa kanila ang nanganak, at kalahating tao pa ang isinilang. Sinabi ng Propeta ﷺ:

«لَوْ قَالَ: إِنْ شَاءَ اللَّهُ، لَمْ يَحْنَثْ، وَكَانَ أَرْجَىٰ لِحَاجَتِهِ»

"Kung sinabi lamang niya ang 'In shāʾ Allāh,' hindi sana siya nabigo sa kanyang panunumpa, at mas malamang na natupad ang kanyang hangarin." (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 5242, at Muslim, blg. 1654, mula kay Abū Hurayrah.)

Kung ito ay nangyari sa isang propeta na nakalimot lamang, paano pa kaya ang mga taong sadyang nagmamalaki sa kanilang plano?

Ngunit mag-ingat din tayo sa isang maling paggamit. Marami sa atin ang gumagamit ng "In shāʾ Allāh" bilang magalang na paraan ng pagsasabing "hindi." "Pupunta ka ba?" "In shāʾ Allāh," pero alam nating hindi tayo pupunta. Hindi ito ang turo ng Islām. Ang "In shāʾ Allāh" ay para sa tapat na layunin, kasama ang pagtitiwala na ang Allah ang magpapasya.

Ang Gabing Hindi Nila Nalaman

Habang natutulog ang magkakapatid, kampante sa kanilang plano, may nangyari:

﴿فَطَافَ عَلَيْهَا طَائِفٌ مِّن رَّبِّكَ وَهُمْ نَائِمُونَ ۝ فَأَصْبَحَتْ كَالصَّرِيمِ﴾

"Kaya dumaan dito ang isang parusa mula sa iyong Panginoon habang sila ay natutulog, at naging tulad ito ng inaning bukid na abo na lamang." (Al-Qalam 68:19–20)

Ṭāʾif, isang bagay na umikot o dumaan, isang parusang dumating sa gabi. Hindi binanggit ng Allah kung ano ito, kung apoy ba o malakas na hangin. At kinaumagahan, ang halamanan ay naging kaṣ-ṣarīm. Ipinaliwanag ng mga mufassir na ito ay maaaring nangangahulugang tulad ng madilim na gabi, itim at sunog, o tulad ng bukid na inani na at wala nang natira.

Pansinin ninyo, mga kapatid: wa hum nāʾimūn, habang sila ay natutulog. Habang nananaginip sila ng masaganang ani, ang lahat ay nawala na.

Ang Bulungan sa Madaling-Araw

At narito ang kabalintunaan ng kuwento:

﴿فَتَنَادَوْا مُصْبِحِينَ ۝ أَنِ اغْدُوا عَلَىٰ حَرْثِكُمْ إِن كُنتُمْ صَارِمِينَ ۝ فَانطَلَقُوا وَهُمْ يَتَخَافَتُونَ ۝ أَن لَّا يَدْخُلَنَّهَا الْيَوْمَ عَلَيْكُم مِّسْكِينٌ ۝ وَغَدَوْا عَلَىٰ حَرْدٍ قَادِرِينَ﴾

"At nagtawagan sila sa madaling-araw: Pumunta na kayo sa inyong taniman kung kayo ay mag-aani. Kaya umalis sila habang nagbubulungan: Huwag hayaang may pumasok ngayon sa inyo na mahirap. At umalis sila nang maaga, determinadong pigilan (ang mahihirap), na inaakalang kaya nila." (Al-Qalam 68:21–25)

Isipin ninyo ang tagpo. Madilim pa. Ginigising nila ang isa't isa nang mahina. Naglalakad sila nang dahan-dahan papunta sa halamanan, yatakhāfatūn, nagbubulungan, baka may makarinig na mahirap. At ang paksa ng kanilang bulungan? "Huwag hayaang may pumasok ngayon na mahirap."

Mga kapatid, ang buong lakas nila, ang kanilang paggising nang maaga, ang kanilang pag-iingat, ang kanilang pagbubulungan, ay ginamit nila para hadlangan ang mahihirap. Ngunit hindi nila alam na wala na silang aanihin. Nagplano sila laban sa mahihirap, ngunit ang Allah ang may huling plano.

Ang Babala Laban sa Kadamutan

Sinabi ng Propeta ﷺ:

«اتَّقُوا الظُّلْمَ، فَإِنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَاتَّقُوا الشُّحَّ، فَإِنَّ الشُّحَّ أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ، حَمَلَهُمْ عَلَىٰ أَنْ سَفَكُوا دِمَاءَهُمْ وَاسْتَحَلُّوا مَحَارِمَهُمْ»

"Mag-ingat kayo sa pang-aapi, sapagkat ang pang-aapi ay magiging mga kadiliman sa Araw ng Paghuhukom. At mag-ingat kayo sa kadamutan, sapagkat ang kadamutan ang nagpahamak sa mga nauna sa inyo. Itinulak sila nito na magbuhos ng dugo ng isa't isa at gawing ḥalāl ang mga ipinagbawal sa kanila." (Isinalaysay ni Muslim, blg. 2578, mula kay Jābir.)

Ang shuḥḥ ay hindi lamang ang pagdadamot sa pagbibigay. Ito ay ang matinding pagkagahaman, ang pagnanais na makuha ang lahat at walang maibahagi. At ito, ayon sa Propeta ﷺ, ang nagtutulak sa tao sa patayan at sa paglabag sa ḥarām.

At pansinin natin ang isang ayah na tila isinulat para sa kuwentong ito. Sinabi ng Allah tungkol sa mga bunga ng halamanan at ng bukid:

﴿كُلُوا مِن ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ﴾

"Kumain kayo mula sa bunga nito kapag ito ay namunga, at ibigay ninyo ang karapatan nito sa araw ng pag-aani." (Al-Anʿām 6:141)

Ḥaqqahu, ang karapatan nito. Hindi sinabing "regalo" o "kabaitan." Sinabing karapatan. Ang bahagi ng mahihirap sa ating ani, sa ating sweldo, at sa ating kita ay karapatan nila, na ipinagkatiwala lamang sa atin. At ito mismo ang ipinagkait ng magkakapatid: ang karapatan ng mahihirap sa araw ng pag-aani.

Mga kapatid na magsasaka, mangingisda, at negosyante: ang zakāh at ṣadaqah ay hindi nagbabawas sa inyong kayamanan. Sinabi ng Propeta ﷺ:

«مَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ»,

"Hindi nababawasan ng ṣadaqah ang kayamanan." (Muslim, blg. 2588.) Ang nagbabawas ay ang kadamutan.

Ang Kabaligtaran: Ang Bahay ni Abū Ṭalḥah

Mga kapatid, ihambing natin ang magkakapatid na ito sa isang pamilya mula sa mga Anṣār.

Isinalaysay ni Abū Hurayrah (raḍiyallāhu ʿanhu) na may isang lalaking dumating sa Propeta ﷺ, gutom na gutom. Nagpadala ang Propeta ﷺ ng tao sa kanyang mga asawa, ngunit sinabi nilang wala silang anuman kundi tubig. Kaya sinabi ng Propeta ﷺ: "Sino ang magpapatuloy sa bisitang ito ngayong gabi?" Tumayo ang isang lalaki mula sa mga Anṣār, si Abū Ṭalḥah, at isinama ang bisita sa kanyang bahay.

Sinabi niya sa kanyang asawa: "May pagkain ba tayo?" Sinabi niya: "Wala, kundi ang pagkain ng ating mga anak." Sinabi ni Abū Ṭalḥah: "Libangin mo sila hanggang makatulog. At kapag pumasok na ang ating bisita, patayin mo ang ilaw, at ipakita nating kumakain din tayo." Kaya umupo sila sa dilim. Kumain ang bisita, at sila ay natulog nang gutom.

Kinaumagahan, pumunta si Abū Ṭalḥah sa Propeta ﷺ, at sinabi niya: "Namangha ang Allah sa ginawa ninyong dalawa sa inyong bisita kagabi." At ibinaba ng Allah ang ayah na binasa ko sa simula ng khuṭbah na ito:

﴿وَيُؤْثِرُونَ عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ ۚ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ﴾

"At inuuna nila ang iba kaysa sa kanilang sarili, kahit sila mismo ay nangangailangan. At ang sinumang iligtas mula sa kadamutan ng kanyang sarili, sila ang mga matagumpay." (Al-Ḥashr 59:9) (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 3798, at Muslim, blg. 2054.)

Mga kapatid, tingnan ninyo ang pagkakaiba. Ang magkakapatid ay may buong halamanan ngunit ayaw magbahagi ng kahit isang bunga. Si Abū Ṭalḥah at ang kanyang asawa ay may iisang hapunan lamang para sa kanilang mga anak, ngunit ibinigay pa nila ito sa isang estranghero. Ang una ay nawalan ng lahat. Ang ikalawa ay tinanggap ng Allah, at ibinaba pa Niya ang isang ayah tungkol sa kanila na babasahin hanggang sa Araw ng Paghuhukom.

أَقُولُ قَوْلِي هَٰذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ، فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.

(Uupo sandali ang khaṭīb.)

---

IKALAWANG KHUTBAH

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي يُبْدِلُ التَّائِبِينَ خَيْرًا مِمَّا أَخَذَ مِنْهُمْ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَىٰ يَوْمِ الدِّينِ.

أَمَّا بَعْدُ: فَاتَّقُوا اللَّهَ عِبَادَ اللَّهِ.

Ang Tinig ng Pinakamatuwid sa Kanila

﴿فَلَمَّا رَأَوْهَا قَالُوا إِنَّا لَضَالُّونَ ۝ بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ ۝ قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَ ۝ قَالُوا سُبْحَانَ رَبِّنَا إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ﴾

"Nang makita nila ito, sinabi nila: Tiyak na naligaw tayo! Hindi, bagkus tayo ay pinagkaitan! Sinabi ng pinakamatuwid sa kanila: Hindi ba sinabi ko sa inyo, bakit hindi kayo lumuluwalhati (sa Allah)? Sinabi nila: Luwalhati sa aming Panginoon! Tunay na kami ay naging masasama." (Al-Qalam 68:26–29)

May isa sa kanila, awsaṭuhum, ang pinakamatino at pinakamakatarungan, na nagpaalala sa kanila noon pa man. Ngunit hindi nila siya pinakinggan. Sa bawat pamilya, sa bawat grupo, may isang tinig ng katotohanan. Pakinggan natin siya bago mahuli ang lahat.

May Pag-asa Pa

﴿قَالُوا يَا وَيْلَنَا إِنَّا كُنَّا طَاغِينَ ۝ عَسَىٰ رَبُّنَا أَن يُبْدِلَنَا خَيْرًا مِّنْهَا إِنَّا إِلَىٰ رَبِّنَا رَاغِبُونَ﴾

"Sinabi nila: Kahabag-habag kami! Tunay na kami ay naging mapang-abuso. Baka sakaling palitan kami ng aming Panginoon ng mas mabuti kaysa rito. Tunay na sa aming Panginoon kami umaasa." (Al-Qalam 68:31–32)

Nagtapos ang kuwento sa pagsisisi at pag-asa. Kahit nawala ang lahat, bumalik sila sa Allah. At ang pinto ng Allah ay bukas pa rin.

At ang babala:

﴿كَذَٰلِكَ الْعَذَابُ ۖ وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ ۚ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ﴾,

"Ganyan ang parusa, at ang parusa sa Kabilang-Buhay ay higit na malaki, kung alam lamang nila." (Al-Qalam 68:33)

Mga kapatid, ang bahagi ng mahihirap sa ating kayamanan, ang zakāh, ay hindi atin. Ipinagkatiwala lamang ito sa atin. At ang mana na iniwan ng mabuting magulang ay kasama ang kanyang mabuting ugali ng pagbibigay. Ipagpatuloy natin ito.

Sinabi ng Allah:

﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾ [الْأَحْزَابُ: ٥٦]

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.

اللَّهُمَّ قِنَا شُحَّ أَنْفُسِنَا، وَاجْعَلْنَا مِنَ الْمُنْفِقِينَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ.

اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي أَمْوَالِنَا وَأَوْلَادِنَا وَأَرْزَاقِنَا.

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ.

﴿رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ﴾ [الْبَقَرَةُ: ٢٠١]

وَأَقِمِ الصَّلَاةَ.

---

Mga Sanggunian

• Si Sulaymān at ang hindi pagsabi ng "In shāʾ Allāh" — al-Bukhārī 5242; Muslim 1654 (Muttafaqun ʿalayh)

• «اتَّقُوا الظُّلْمَ... وَاتَّقُوا الشُّحَّ...» — Muslim 2578 (Ṣaḥīḥ)

• «مَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ» — Muslim 2588 (Ṣaḥīḥ)

• Ang kuwento ng ama, ang lokasyon sa Yemen, at ang dalawang kahulugan ng «وَلَا يَسْتَثْنُونَ» — Ibn Kathīr, Tafsīr al-Qurʾān al-ʿAẓīm (Al-Qalam 68:17–33)

• Ang pagpapatuloy ni Abū Ṭalḥah sa bisita at ang pagbaba ng Al-Ḥashr 59:9 — al-Bukhārī 3798; Muslim 2054 (Muttafaqun ʿalayh)

• Mga ayah — Āl ʿImrān 3:102; Al-Ḥashr 59:9; Al-Qalam 68:17–33; Al-Kahf 18:23–24; Al-Anʿām 6:141; Al-Aḥzāb 33:56; Al-Baqarah 2:201 (Qurʾān)