Ang Tawḥīd: Ang Pinakadakilang Aralin sa Buhay ng Tao

---

UNANG KHUTBAH

إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْأَحَدِ، الْفَرْدِ الصَّمَدِ، الَّذِي لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ، وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ، الَّذِي خَلَقَ الْخَلْقَ لِعِبَادَتِهِ، وَأَرْسَلَ الرُّسُلَ بِتَوْحِيدِهِ، وَأَنْزَلَ الْكُتُبَ بِإِخْلَاصِ الدِّينِ لَهُ.

وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا، وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ.

وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَا مَعْبُودَ بِحَقٍّ سِوَاهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، دَعَا إِلَى التَّوْحِيدِ حَتَّىٰ أَتَاهُ الْيَقِينُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ، وَسَلَّمَ تَسْلِيمًا كَثِيرًا.

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ﴾ [آلُ عِمْرَانَ: ١٠٢]

﴿فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِكَ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ﴾ [مُحَمَّدٌ: ١٩]

أَمَّا بَعْدُ: فَإِنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ، وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ ﷺ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ.

---

Mga alipin ng Allah, tunay na ang pinakadakilang usapin na dapat malaman ng tao ay hindi negosyo, hindi politika, at hindi kayamanan, kundi ang maʿrifatullāh, ang pagkilala sa kanyang Panginoon. Ang pinakamahalagang aralin sa buong buhay ng tao ay ang Tawḥīd.

Marami ang nagsasabing Muslim sila, nagdarasal sila, at nag-aayuno sila. Ngunit kapag tinanong mo, "Ano ang Tawḥīd?", hindi nila ito maipaliwanag nang malinaw. Akala pa nga ng ilan na ang pagtawag sa patay sa ngalan ng tawassul ay bahagi pa rin ng Tawḥīd. Napakalaking problema nito, dahil paano mo maisasabuhay ang isang bagay na hindi mo nauunawaan?

Ang Tawḥīd ay ang pag-iisa sa Allah sa Kanyang pagiging Rabb, sa Kanyang karapatang sambahin, at sa Kanyang mga Pangalan at Katangian. Ibig sabihin:

• Ang Allah lamang ang Lumilikha.
• Ang Allah lamang ang Nagmamay-ari ng lahat.
• Ang Allah lamang ang Nagpapatakbo ng sansinukob.
• Ang Allah lamang ang karapat-dapat sambahin.
• Walang katulad ang Allah sa Kanyang mga Pangalan at Katangian.

Sinabi ng Allah:

﴿وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ﴾

"At hindi Ko nilikha ang jinn at ang tao maliban upang sambahin Ako." (Adh-Dhāriyāt 51:56)

Ito ang dahilan ng ating paglikha. Hindi tayo nilikha para lang kumain, magtrabaho, matulog, at mamatay. Nilikha tayo upang sambahin ang Allah sa tamang paraan.

Kaya kailangan nating hindi lang pag-aralan kundi intindihing mabuti ang Tawḥīd, ang Lā ilāha illallāh, dahil sa mga dahilang ito.

Una: Ito ang Unang Panawagan ng Lahat ng Propeta

Lahat ng propeta ay nagsimula sa Tawḥīd. Sinabi ng Allah:

﴿وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ﴾

"At tunay na nagpadala Kami sa bawat pamayanan ng isang Sugo na nagsasabing: Sambahin ninyo ang Allah at layuan ninyo ang ṭāghūt." (An-Naḥl 16:36)

Hindi sila nagsimula sa science and technology o sa economics. Hindi sila nagsimula sa self-improvement. Nagsimula sila sa Tawḥīd.

Ganito rin ang bilin ng Propeta ﷺ kay Muʿādh ibn Jabal (raḍiyallāhu ʿanhu) nang ipadala niya ito sa Yemen:

«فَادْعُهُمْ إِلَىٰ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ»

"Anyayahan mo sila sa pagsaksi na walang diyos na karapat-dapat sambahin maliban sa Allah, at na ako ang Sugo ng Allah." (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 1395, at Muslim, blg. 19, mula kay Ibn ʿAbbās.)

Kaya sinabi ng mga ulama ng Ahlus-Sunnah, gaya ni Ibn Abī al-ʿIzz al-Ḥanafī sa Sharḥ al-ʿAqīdah aṭ-Ṭaḥāwiyyah, na ang unang tungkulin ng tao ay ang pagsaksi na walang diyos na karapat-dapat sambahin maliban sa Allah, ang Tawḥīd.

Ikalawa: Kapag Mali ang Tawḥīd, Mawawalan ng Bisa ang mga Gawa

Maaaring marami kang mabubuting gawang panlabas, gaya ng ṣalāh, ṣadaqah, at pagtulong sa kapwa. Ngunit kung gumagawa ka rin ng shirk, mawawalan ng saysay ang lahat ng iyon. Babagsak ang lahat.

Sinabi ng Allah:

﴿لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ﴾

"Kapag ikaw ay nagtambal sa Allah, tiyak na mawawalan ng saysay ang iyong mga gawa, at tiyak na ikaw ay mapapabilang sa mga talunan." (Az-Zumar 39:65)

Isipin mo ito, alipin ng Allah: nagpagod ka sa ʿibādah, pero nasira ito dahil sa maling paniniwala. Kaya ganito kahalaga na malaman at maintindihan natin ang tunay na diwa ng Lā ilāha illallāh.

Ikatlo: Maraming Tao ang Nalilito sa Sanhi at sa Tunay na Gumagawa

Dito pumapasok ang kahalagahan ng wastong ʿaqīdah. Halimbawa, uminom ka ng gamot at gumaling ka. Ang gamot ay sanhi lamang, hindi ang tunay na nagpapagaling. Sinabi ng Propeta Ibrāhīm (ʿalayhis-salām), gaya ng isinalaysay ng Allah:

﴿وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ﴾

"At kapag ako ay nagkakasakit, Siya ang nagpapagaling sa akin." (Ash-Shuʿarāʾ 26:80)

Kaya hindi tama ang paniwalang ang tableta mismo ang may sariling kapangyarihan. Ang tama ay ginawa ng Allah ang gamot bilang dahilan ng paggaling.

Ang apoy ay nakasusunog, pero sa pahintulot ng Allah. Ang tubig ay nakapapawi ng uhaw, pero sa pahintulot ng Allah. Ang doktor ay gumagamot, pero sa pahintulot ng Allah.

Ikaapat: Pinalalaya Ka ng Tawḥīd sa Pamahiin at Takot

Maraming Muslim hanggang ngayon ang bihag ng pamahiin. Malas daw ang maggupit ng kuko sa gabi. Pumasok lang ang paru-paro, may espiritu na raw. May nangyari lang, may sumpa na agad. May tunog lang, malas na raw.

Ang Muslim ay hindi pinatatakbo ng pamahiin kundi ng dalīl. Sinabi ng Propeta ﷺ:

«لَا عَدْوَىٰ وَلَا طِيَرَةَ»

"Walang nakahahawang bagay na may kapangyarihan sa sarili nito, at walang masamang pangitain sa pamahiin." (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 5757, at Muslim, blg. 2220.)

Ibig sabihin, walang bagay na may sariling kapangyarihang magdala ng malas o suwerte.

Kapag may nagsabi sa iyo na bawal magputol ng kuko sa gabi dahil malas daw, huwag mo itong agad paniwalaan. Itanong mo: "Ano ang iyong patunay mula sa Qurʾān at Sunnah?" Sapagkat hindi pinahihintulutan na ipagbawal ang isang bagay na hindi ipinagbawal ng Allah at ng Kanyang Sugo ﷺ. Ayon sa isang kilalang qāʿidah fiqhiyyah:

الْأَصْلُ فِي الْعَادَاتِ الْإِبَاحَةُ

"Ang batayan sa mga karaniwang gawain ay ang pagiging pinahihintulutan, hangga't walang dalīl na nagbabawal."

Ikalima: Ito ang Susi ng Kaligtasan

Sinabi ng Propeta ﷺ:

«مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ»

"Sinumang namatay habang nalalaman niya na walang diyos na karapat-dapat sambahin maliban sa Allah ay papasok sa Jannah." (Isinalaysay ni Muslim, blg. 26, mula kay ʿUthmān ibn ʿAffān.)

Hindi lang binibigkas ang Lā ilāha illallāh. Dapat itong nalalaman at naiintindihan. Kaya kailangan itong pag-aralan, unawain, at isabuhay.

Paano mo malalaman na kailangan mo pang aralin nang husto ang Tawḥīd? Kapag madali kang maniwala sa pamahiin, mas takot ka sa nilikha kaysa sa Lumikha, humihingi ka sa mga yumao na, humihingi ka ng tulong sa bagay na wala sa kakayahan ng tao, o naniniwala kang may bagay na may sariling kapangyarihang magpala o magpahamak. Kung ganito ka, hindi mo pa lubos na alam ang kahulugan ng Lā ilāha illallāh, at kailangan mo ang Tawḥīd.

Mga kapatid, ang Tawḥīd ay hindi lang asignatura sa klase. Ito ang buhay ng puso. Kapag tama ang iyong Tawḥīd, tumitibay ang iyong tawakkul, nawawala ang takot mo sa tao, nalilinis ang iyong du'a, nawawasak ang pamahiin, at lumalakas ang pag-asa mo sa Allah.

Ang mga Gawaing Sumisira sa Tawḥīd

Ang Tawḥīd ay hindi simpleng "basic lesson" na puwedeng balewalain. Sa katunayan, marami pang Muslim ang nahuhulog sa shirk dahil hindi nila lubos na naunawaan ang tunay na kahulugan nito. Kapag mahina ang pundasyon ng tao sa pagkilala sa Allah, madali siyang maliligaw sa mga gawaing sumisira sa kanyang ʿaqīdah, habang iniisip niyang bahagi ito ng relihiyon o tradisyon lamang.

May ilan na humihingi ng tulong, saklolo, o pamamagitan sa mga yumao at tinatawag itong tawassul, habang iniisip nilang ang Allah pa rin lamang ang may kapangyarihan. Linawin natin: ang tawassul na itinuro ng Sunnah ay ang paglapit sa Allah sa pamamagitan ng Kanyang mga Pangalan at Katangian, ng sariling mabubuting gawa, o ng du'a ng isang buhay na taong matuwid. Ang pagtawag naman sa patay ay pagsamba sa iba bukod sa Allah. Sinabi ng Allah:

﴿وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا﴾

"At ang mga masjid ay para sa Allah, kaya huwag kayong manawagan sa iba pa kasama ng Allah, kahit sinuman." (Al-Jinn 72:18)

At sinabi Niya:

﴿وَالَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِ مَا يَمْلِكُونَ مِن قِطْمِيرٍ ۝ إِن تَدْعُوهُمْ لَا يَسْمَعُوا دُعَاءَكُمْ وَلَوْ سَمِعُوا مَا اسْتَجَابُوا لَكُمْ﴾

"At ang mga dinadalanginan ninyo bukod sa Kanya ay walang pagmamay-ari kahit sa balat ng buto ng datiles. Kapag tinawag ninyo sila, hindi nila maririnig ang inyong panawagan, at kahit marinig man nila, hindi sila makatutugon sa inyo." (Fāṭir 35:13–14)

Mayroon ding mga nag-aalay ng pagkain o nagkakatay ng hayop dahil naniniwala silang may jinn o kaluluwang nagpaparamdam sa isang puno, bahay, o lugar. Mapanganib ang ganitong paniniwala, sapagkat ang pag-aalay at pagkatay bilang pagpapalapit, paghingi ng proteksyon, o pagtataboy ng kapahamakan ay isang uri ng ʿibādah na para lamang sa Allah. Sinabi ng Allah:

﴿قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ۝ لَا شَرِيكَ لَهُ﴾

"Sabihin mo: Tunay na ang aking ṣalāh, ang aking pagkatay, ang aking buhay, at ang aking kamatayan ay para sa Allah, ang Panginoon ng lahat ng nilalang. Wala Siyang katambal." (Al-Anʿām 6:162–163)

Ang ugat ng mga ganitong gawain ay kamangmangan sa Tawḥīd. Kaya ang Tawḥīd ay hindi maliit na usapin. Ito ang pinakapundasyon ng relihiyon. Kapag ito ay nasira, nanganganib bumagsak ang buong gusali ng pananampalataya.

Ang mundo ngayon ay puno ng impormasyon ngunit kulang sa pundasyon, at ang pundasyon ng Muslim ay ang Tawḥīd. Huwag mong sabihing basic lang ito. Ang "basic" na ito ang dahilan ng paglikha ng langit at lupa. Ang "basic" na ito ang ipinaglaban ng mga propeta. Ang "basic" na ito ang naghihiwalay sa Paraiso at Impiyerno. Sa "basic" na ito nakasalalay ang iyong kaligtasan. Kaya aralin natin ito, ituro natin ito sa ating pamilya, at buhayin natin ito sa ating mga puso.

أَقُولُ قَوْلِي هَٰذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ، فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.

(Uupo sandali ang khaṭīb.)

---

IKALAWANG KHUTBAH

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِلتَّوْحِيدِ، وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَىٰ يَوْمِ الدِّينِ.

أَمَّا بَعْدُ: فَاتَّقُوا اللَّهَ عِبَادَ اللَّهِ، وَأَخْلِصُوا لَهُ الدِّينَ.

Ang Tunay na Kahulugan ng Lā ilāha illallāh

Kabilang sa pinakadakilang bahagi ng Tawḥīd ang pag-unawa sa kahulugan ng لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ. Marami ang nag-aakalang ang ibig sabihin nito ay "Walang diyos kundi ang Allah." Bagama't may katotohanan dito, hindi pa ito sapat upang maipahayag ang buong kahulugan. Ang tamang diwa nito ay: walang sinumang may karapatang sambahin sa katotohanan maliban sa Allah.

Ang salitang ilāh sa kontekstong ito ay hindi lamang "diyos" bilang tagapaglikha. Ito ang sinasamba, dinadalanginan, kinatatakutan sa paraang pagsamba, inaasahan, pinag-aalayan, at nilalapitan sa mga gawaing ʿibādah. Kaya ang kahulugan ng لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ ay ang pagtanggi sa lahat ng sinasamba bukod sa Allah, at ang pagpapatunay na ang Allah lamang ang tunay na karapat-dapat sa lahat ng uri ng pagsamba.

Ito ang dahilan kung bakit tinanggihan ng mga mushrik ng Makkah ang mensahe ng Propeta ﷺ. Alam nila ang ibig sabihin nito. Nauunawaan nila na kapag tinanggap nila ang لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ, kailangan nilang iwan ang lahat ng rebulto, tagapamagitan, pamahiin, at mga diyus-diyosan na kanilang kinagisnan. Sinabi ng Allah:

﴿إِنَّهُمْ كَانُوا إِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ﴾

"Tunay na sila noon, kapag sinabi sa kanila: Lā ilāha illallāh, sila ay nagmamataas." (Aṣ-Ṣāffāt 37:35)

Kaya kapag binibigkas ng isang tao ang dakilang salitang ito ngunit patuloy namang humihingi sa patay, nananawagan sa iba bukod sa Allah, o gumagawa ng mga ritwal na hindi ipinahintulot ng Allah, hindi niya naibibigay ang karapatan ng salitang kanyang binibigkas.

Bakit Mahigpit ang mga Ulama sa Shirk at Bidʿah

Dito natin mauunawaan kung bakit mahigpit ang mga ulama sa usapin ng shirk at bidʿah. Hindi dahil gusto nilang pahirapan ang tao. Hindi dahil gusto nilang maging kontrobersyal. Hindi dahil kulang sila sa awa. Kundi dahil nais nilang iligtas ang mga tao sa kapahamakan sa dunyā at sa Ākhirah.

Ang shirk ang pinakamalaking kasalanan, at ang bidʿah ay daan ng paglihis sa dalisay na dīn. Ang sugat sa katawan ay maaaring gamutin, ngunit ang sugat sa ʿaqīdah ay maaaring sumira sa walang hanggang kaligtasan ng tao. Sinabi ng Allah:

﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَاءُ﴾

"Tunay na ang Allah ay hindi nagpapatawad na Siya ay tambalan, ngunit pinatatawad Niya ang anumang mas mababa rito sa sinumang Kanyang naisin." (An-Nisāʾ 4:48)

Kaya kapag nakaririnig ka ng babala laban sa shirk, laban sa bidʿah, at laban sa mga gawaing walang dalīl, unawain mo na ito ay paanyaya ng awa, hindi ng poot. Ito ay paalala ng pagmamalasakit, hindi ng pagmamataas. Sapagkat ang tunay na nagmamahal ay hindi nananahimik habang ang minamahal niya ay papalapit sa kapahamakan.

Kaya hawakan natin ang لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ hindi lamang sa dila, kundi sa kaalaman, paniniwala, pagsunod, at katapatan. Linisin natin ang ating pagsamba. Itama natin ang ating layunin. Iwasan natin ang shirk, lantad man o lihim, at layuan natin ang bidʿah.

Sapagkat ang maliligtas ay hindi ang may pinakamaraming tradisyon, kundi ang may dalisay na Tawḥīd. Ang magtatagumpay ay hindi ang sumunod sa nakasanayan, kundi ang sumunod sa katotohanan. At ang tunay na panalo ay hindi nasa palakpakan ng tao, kundi nasa pagharap sa Allah nang may pusong malinis at pananampalatayang wagas.

Sinabi ng Allah:

﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾ [الْأَحْزَابُ: ٥٦]

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.

اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِكَ أَنْ نُشْرِكَ بِكَ شَيْئًا وَنَحْنُ نَعْلَمُ، وَنَسْتَغْفِرُكَ لِمَا لَا نَعْلَمُ.

اللَّهُمَّ أَحْيِنَا عَلَى التَّوْحِيدِ، وَأَمِتْنَا عَلَى التَّوْحِيدِ، وَاجْعَلْ آخِرَ كَلَامِنَا مِنَ الدُّنْيَا لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ.

يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ، ثَبِّتْ قُلُوبَنَا عَلَىٰ دِينِكَ.

﴿رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً ۚ إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ﴾ [آلُ عِمْرَانَ: ٨]

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ.

﴿رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ﴾ [الْبَقَرَةُ: ٢٠١]

وَأَقِمِ الصَّلَاةَ.

---

Mga Sanggunian

• «فَادْعُهُمْ إِلَىٰ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ...» — al-Bukhārī 1395; Muslim 19 (Muttafaqun ʿalayh)

• «لَا عَدْوَىٰ وَلَا طِيَرَةَ» — al-Bukhārī 5757; Muslim 2220 (Muttafaqun ʿalayh)

• «مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ» — Muslim 26 (Ṣaḥīḥ)

• «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أُشْرِكَ بِكَ وَأَنَا أَعْلَمُ...» — al-Bukhārī, al-Adab al-Mufrad 716 (Ṣaḥīḥ ayon kay al-Albānī)

• «يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ، ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَىٰ دِينِكَ» — at-Tirmidhī 2140 (Ṣaḥīḥ)

• Ang unang tungkulin ng tao ay ang Tawḥīd — Ibn Abī al-ʿIzz al-Ḥanafī, Sharḥ al-ʿAqīdah aṭ-Ṭaḥāwiyyah

• الْأَصْلُ فِي الْعَادَاتِ الْإِبَاحَةُ — Qāʿidah fiqhiyyah

• Mga ayah — Āl ʿImrān 3:102, 3:8; Muḥammad 47:19; Adh-Dhāriyāt 51:56; An-Naḥl 16:36; Az-Zumar 39:65; Ash-Shuʿarāʾ 26:80; Al-Jinn 72:18; Fāṭir 35:13–14; Al-Anʿām 6:162–163; Aṣ-Ṣāffāt 37:35; An-Nisāʾ 4:48; Al-Aḥzāb 33:56; Al-Baqarah 2:201 (Qurʾān)